Aizanoi Antik Kenti'nde yer alan Zeus Tapınağı, Roma döneminin mimari zenginliğini ve teknik ustalığını yansıtan önemli bir yapıdır. MS 92 yılında başlayan inşa süreci, dönemin siyasi ve kültürel dinamikleriyle şekillenmiş, çeşitli mimari unsurlar bir araya getirilerek tapınağın görkemli bir şekilde tamamlanması sağlanmıştır. Bu tapınak, yalnızca dini bir yapı olmanın ötesinde, dönemin insanlarının inançlarını ve yaşam tarzlarını da gözler önüne sermektedir.

Aizanoi Antik Kenti'ndeki Zeus Tapınağı, MS 92 yılında Roma İmparatoru Domitianus döneminde yapımına başlanmış ve İmparator Hadrianus döneminde (MS 117-138) tamamlanmıştır. İnşa süreci:

• Malzeme: Tapınak, yakındaki mermer ocaklarından getirilen malzemelerle inşa edilmiştir.
• Plan: Pseudodipteros planıyla inşa edilen tapınak, sekiz sütunlu kısa bir kenar ve on beş sütunlu uzun bir kenardan oluşur.
• Galeri: Tapınağın altında, Anadolu'da nadir görülen yüksek bir tonozlu galeri bulunur.
• Sütunlar: Tapınağı çevreleyen sütunlar monolit olup, toplam yüksekliği 9,51 m'ye ulaşır.
• Yazıtlar: Pronaos duvarlarında, tapınağın yapımı sırasındaki sorunlar ve İmparator Hadrianus'un önerilerini içeren Yunanca yazıtlar yer alır.

Tapınak, ilk inşa edildiğinde 42 sütuna sahipti. Bizans döneminde kiliseye dönüştürülmüş, 13. yüzyılda Çavdar Tatarları tarafından kale olarak kullanılmıştır.